دیسفوریا (Dysphoria) چیست
میتواند از علائم شروع افسردگی باشد
همهچیز خستهکننده است. چیزی دیگر مزه سابق را ندارد. دلخوشی کیلویی چند؟ اگر این جملات، حال دل شماست، شاید دچار ملال از زندگی شدهاید.
دیسفوریا به احساس ناراحتی، پریشانی یا ارتباط نداشتن با بخشی از درون خود گفته میشود. دیسفوریا، از انواع اختلالات روانی یا بیماری محسوب نمیشود اما میتواند نشانهای از برخی مشکلات روان، مانند اضطراب یا افسردگی باشد. از این اصطلاح، معمولاً در بحث آشفتگی جنسیتی یا نارضایتی از جنسیت خود در برابر جنسیت تعیینشده در زمان تولد استفاده میشود.
برخی اشکال دیسفوریا شامل موارد زیر میشوند:
دیسفوریای حساسیت به طرد: احساس پریشانی از ناامید کردن یا برآوردهنکردن توقع دیگران. این وضعیت مرتبط با بیشفعالی و اختلال نقص توجه (ADHD) است.
دیسفوریا پس از آمیزش جنسی: به احساس غم یا خشم پس از رابطه جنسی گفته میشود که میتواند در روابط عاشقانه و متعهدانه رخ دهد. این مشکل، چندان رایج نیست و دلیل علمی آن هم هنوز روشن نشده است.
اختلال ناخوشی پیشا قاعدگی: به نوعی سندرم پیش قاعدگی (PMS) مزمن گفته میشود.
دیسفوریای تأخیری: نوعی افسردگی مزمن و مقاوم به درمان که در ارتباط با مصرف طولانیمدت داروهای ضد افسردگی است.
در مجموع، دیسفوریا باعث بروز علائم زیر میشود:
عدم رضایت کلی از زندگی
احساس غم، نگرانی یا رضایت کم از زندگی
حس پریشانی یا راحت نبودن
بیعلاقگی نسبت به انجام فعالیتهای مختلف
حس بیتفاوتی یا خستگی ذهنی
گریه بیش از حد
اختلال در اشتها یا خواب
بهگفته پژوهشگران، کسانی که دیسفوریا یا اختلال افسردگی عمده دارند، خاطرات خوش گذشته را با سختی بیشتر و شفافیت کمتر و خاطرات بد و منفی را با سرعت بیشتری نسبت به آدمهای عادی، به یاد میآورند. تمرکز آنها بسیار شکننده است و حواسشان بهطور مرتب از کار یا موضوع مورد بحث، پرت میشود.
تاکنون، تحقیقات کمی درباره دیسفوریا انجام شد و عامل ایجاد آن، هنوز دقیقاً مشخص نیست. همانطور که گفتیم، این وضعیت ذهنی، تشخیص بالینی ندارد اما همانند افسردگی، ممکن است عواملی منجر به دیسفوریا شوند. برای مثال:
عوامل استرسزای محیطی مانند از دست دادن عزیزان، استرس شغلی یا اختلافهای خانوادگی
سازگار نبودن هویت جنسی با جنسیت تعیینشده در زمان تولد
مشکلات سلامتی مانند تیروئید، کمبودهای تغذیهای یا بیماریهای مزمن
مصرف یا سوء مصرف مواد، مانند وابستگی به الکل، دارو و تنباکو
تغییرات هورمونی در وضعیتهایی مانند اختلال خلقی پیشاقاعدگی (PMDD)
مصرف طولانیمدت برخی داروها، مانند داروهای افسردگی
ابتلای همزمان به چندین بیماری، مانند اختلال دو قطبی، اضطراب یا اختلالهای شخصیتی