انواع سوگ و نشانه های آن
یکی از بزرگترین چالشهایی که هر کدام از ما در زندگی خود با آن روبرو می شویم فقدان است؛ از دست دادن کسی ، چیزی یا موقعیتی که برای ما خوشایند و ارزشمند است. مثل از دست دادن یکی از اعضای خانواده، ماشین یا خانهی مورد علاقه و موقعیت شغلی. در پی فقدان، بسته به میزان اهمیت هر کدام از موارد ذکر شده به سوگ مینشینیم.
سوگ پس از هرگونه فقدان اتفاق میافتد و پاسخی درونی است که به افکار و احساساتمان بر میگردد.
حال زمان سوگواری فرا میرسد. معمولا در این شرایط ما اندوهمان را با کسانی که موقعیت مشابه مارا دارند در میان میگذاریم ولی ممکن است افرادی باشند که دوست دارند در خلوت خود سوگواری کنند.
نشانههای سوگ
جسمانی:
- سردرد و بدن درد
- خستگی مفرط
- بیاشتهایی یا پرخوری
- بی خوابی
- حساسیت بیش از اندازه به سر و صدا
- لرزش
- سرگیجه
- تنگی نفس
احساسی -هیجانی:
- احساس گناه
- خشم
- اضطراب
- تنفر
- بیپناهی
- شوک
- ترس
- رفتاری:
- گریه کردن
- ناتوانی در برقراری ارتباط با دیگران
- اجتناب
- عدم پذیرش
- استعمال مواد مخدر
- شناختی:
- از دست دادن ایمان و اعتقاد
- سردرگمی
- از دست دادن ارتباط با خود
- وسواس
- رویاهای واضح؛ خواه آزار دهنده خواه خوشایند
- انواع سوگ
- در ادامه شایعترین آنها را توضیح میدهیم.
- سوگ نرمال:
- فرایندیست که فرد را به سمت پذیرش آن فقدان پیش میبرد در این زمان است که نشانههای سوگ به طور آهسته و پیوسته تسکین پیدا میکند و فرد رفته رفته، به زندگی عادی باز میگردد. لازم به ذکر است این فرایند آنقدرها هم آسان اتفاق نمیافتد.
- سوگ افراطی:
- زمانیست که فرد سوگوار هنوز هم نشانههای سوگ را به شدت روزهای اول دارد و با مرور زمان این نشانهها کمرنگ نشدهاند
- سوگ اجتنابی:
- زمانی اتفاق میافتد که فرد تا مدت زیادی پس از فقدان، علائم سوگ را از خود نشان نمیدهد و شروع به سوگواری نمیکنید در بسیاری از موارد ، افراد به صورت آگاهانه از واقعیت اجتناب میکند. سوگ پنهانی: زمانی رخ میدهند که فرد علائم سوگ را از خود بروز نمیدهد و درون خود نگه میدارد تا زمانی که نمود جسمانی پیدا میکنید (خودخوری).
- در زمان سوگواری چه کنیم؟
- بسیاری از افراد حین سوگواری احساس درماندگی میکند نه فقط به خاطر اینکه با موقعیت جدیدی روبرو هستند و یا با احساسات خود درگیر شدهاند، بلکه قانونی وجود ندارد که به ما بگوید چه کار کنیم ، با این حال ما این سه مورد را برای عبور از این بحران پیشنهاد میکنیم:
- 1. درخواست حمایت
- به جای اینکه بیشتر اوقات تنها بمانید از خانواده و دوستان خود بخواهید شما را حمایت کنند . حتی اگر هم انزوا برایتان خوشایندتر است سعی کنید اوقات خود را با دوستانتان بگذرانید.
- از یک مشاور یا درمانگر کمک بگیرید، آنها میتوانند شما و شرایطتان را بهتر از هر کس دیگری درک کنند و در تسریع بهبودی شما کمک کنند.
- 2. مراقبت از خود
- غذا خوردن و خوابیدن را در اولویت قرار دهید. گاهی آنقدر غرق سوگواری میشویم که فراموش میکنیم باید غذا بخوریم و بخوابیم. برای فعالیتهای جسمانی (ورزش) وقت بگذارید زیرا این فعالیتها موجب ترشح آندورفین شده و احساس نشاط را در شما ایجاد میکنید.
- ممکن است عجیب به نظر بیاید اما میتوانید کارهایی را انجام دهید که احساس خوبی در شما بوجود میآورد مانند ماساژ و رسیدگی به مو و ناخن. این کارها به شما یادآوری میکنید که شما لایق رسیدگی و توجه هستید.
- 3. انجام فعالیت های لذت بخش
- لیستی از فعالیتهایی که خیلی دوست دارید انجام بدهید تهیه کنید. گاهی آنچنان مشغول سوگواری میشویم که لذت بردن از زندگی را فراموش میکنیم.
- برای برگشتن به کار قبلیتان با درمانگر خود مشورت کنید. زیرا بازگشتن به روند عادی زندگی برای سلامت روان شما بسیار دارای اهمیت است ، چون ذهنتان را فعال نگه میدارد و شما احساس ارزشمندی میکنید.
- برای درمان سوگ از چه روشهایی میتوان استفاده کرد؟
- درمان به روش مواجهه یا مواجه سازی
- به یاد داشته باشید که افراد سوگواری که در فرایند سوگ گیر افتادهاند، اتفاقات گذشته را نادیده گرفته و مدام به آینده فکر میکند؛ اینکه عزیزشان در پیشامدها و لحظات آینده، دیگر حضور نخواهد داشت.
- روشهای درمانی باید فرد را با همهی افراد و وقایع دیگری که زندگی او را تشکیل میدهند مواجه کنند. فرد سوگوار لازم است با کمک درمانگر خود زمانهایی را تعیین کند که فقط سوگواری کند اما در عین حال از یادآوری بیش از اندازهی خاطرات آن مرحوم خودداری کند و چیزهایی که بیش از حد او را یاد عزیزش میاندازد کنار بگذارد.
- اگر در همین زمان، از روش مواجه سازی هم استفاده کند، عادتهایی که باعث میشوند در فرایند سوگ گیر بیوفتد به مرور از بین میروند.
