آگاهی از تفاوت عزت نفس و اعتماد به نفس میتواند نقش موثری در شکلگیری شخصیت هر فرد داشته باشد. به همین دلیل است که این روزها تمامی روانشناسان و روانپزشکان سعی میکنند با تشریح تفاوت بین اعتماد به نفس و عزت نفس و تقویت آنها به درمان اختلالات شخصیتی بیماران کمک کنند. بحث خود را با ارائه تعریف کوتاهی از هر دو مفهوم پیش میبریم.
عزت نفس یعنی من توانمند و ارزشمند هستم و صلاحیت یک زندگی شاد و موفق را دارم. به علاوه تمام موجودات و انسان ها نیز ارزشمند هستند و صلاحیت یک زندگی شاد و موفق را دارند.
وقتی عزت نفس سالمی دارید یعنی به اندازه کافی از دستاوردها و توانایی های خود آگاهی دارید، از آنچه هستید خوشحالید و خودتان را دوست دارید. به همین دلیل هم احساسات خود را به راحتی بیان می کنید، خودتان را سرزنش نمی کنید و به خودتان اهمیت و ارزش قائل هستید.
اعتماد به نفس
در حالت کلی تصویر ذهنی مثبتی که شما نسبت به توانایی انجام کار و داشتن مهارت در انجام کارهای خودتان دارید، اعتماد به نفس نامیده میشود.
بنا بر اعتقاد آلبرت بندورا داشتن اعتماد به نفس بالا یا پایین در حالت کلی بیمعنی است. چرا که به گفتهی او اعتماد به نفس باید در زمینه های مختلفی مورد سنجش قرار گیرد.
به عنوان مثال
- من اعتماد به نفس بالایی در سخنرانی برای جمع دارم.
- من در نوشتن نامههای اداری اعتماد به نفس خوبی دارم.
- اعتماد به نفس من در یادگیری الکترونیکی بالا است.
بنابراین بهتر است همیشه جملات خود را به شکل “اعتماد به نفس من در فلان کار بالا یا پایین است” بیان کنید. زیرا در این صورت از بار منفی جملات کاسته میشود و حس خوبی نسبت به خودتان خواهید داشت.
عزت نفس چیست؟
عزت نفس چیست؟ عزت نفس در واقع ذهنیت شما نسبت به خودتان است. یعنی میزان ارزشی که به خودتان میگذارید و خودتان را قبول دارید. عزت نفس به همان صورتی است که خودتان را در آینه ذهنتان میبینید. این تصویر ذهنی که شکلگیری آن از دوران کودکی آغاز میشود و به مرور با تجارب مختلف تکمیل میگردد، عزت نفس و ارزشمندی شما نزد خودتان را شکل میدهد.
1)نقش دیگران در عزت نفس
زمانیکه به موضوع عزت نفس میپردازیم، نظر دیگران در مورد ما چندان مهم نیست. شاید اطرافیان شما مثل دوستان، خانواده، همکاران و… شما را فردی بسیار زیبا، جسور، توانمند و مسئولیتپذیر بدانند. اما تا زمانیکه نظر درونی شما در مورد خودتان هیچکدام اینها نباشد، نظر آنها روی شما تاثیر مثبتی نخواهد گذاشت.
این متن جالب را با دقت بخوانید. گفته میشود برای اینکه فردی بتواند به تواناییها و استعدادهای خود ایمان بیاورد و انگیزه کافی برای انجام کارهای دلخواهش را به دست آورد، همین که یکبار مقابل آینه بایستد و جمله انگیزشی به خود بگوید، کافی است. اما برای اینکه همان جمله از سمت شخص دیگری در او اثر کند و به او انگیزه بدهد، نیاز است هفده مرتبه تکرار شود.
برای مثال تنها کافی است در برابر آینه به خود بگویید: «من از عهده انجام این کار برمیام و موفق میشم».
2)چه کسانی عزت نفس دارند؟
افراد با عزت نفس بالا و کسانیکه از عزت نفس معقولی نسبت به دیگران برخوردار هستند، نیازی به انجام کارهای عجیب و غریب برای جلب توجه دیگران و اثبات ارزشمندی خود نمیبینند. این افراد ابدا به انجام کارهای پر خطر و مصرف مواد مخدر روی نمیآورند و جلب نظر مثبت دیگران در کارها برایشان اهمیت چندانی ندارد.
البته منظور از بیان این نکته، خودخواهی افراد با عزت نفس نیست. منظور این است که آنها برای جلب توجه هر کسی خود را به آب و آتش نمیزنند و به کارهایی که انجام میدهند، ایمان دارند.
اینگونه افراد از اینکه طبق ارزشهای وجودی پذیرفته شده خود حرکت کنند، خوشحال هستند و برایشان اصلا مهم نیست که دیگران ارزشهای آنها را میپذیرند یا نه. از طرف دیگر نیز افراد با عزت نفس بالا ارتباط بهتری با بقیه برقرار میکنند و چون صداقت برایشان مساله مهمی است میتوانند به راحتی نه بگویند و یا نه بشنوند.
برخی از افراد داشتن عزت نفس را با خود بزرگ بینی اشتباه میگیرند، در پایان مقاله، در یک فایل صوتی بیان کردهایم که تفاوت عزت نفس با خود بزرگ بینی در چیست .
تفاوت عزت نفس و اعتماد به نفس در چیست؟
با توجه به تعاریفی که از اعتماد به نفس و عزت نفس تا به اینجای کار ارائه شد. میتوان به این نتیجه رسید که اعتماد به نفس در واقع یکی از عناصر سازنده عزت نفس است. بنابراین میتوان گفت داشتن عزت نفس و اعتماد به نفس مکمل یکدیگر هستند.
اکنون که با تفاوت عزت نفس و اعتماد به نفس آشنا شدید. جالب است بدانید که اعتماد به نفس در دو حالت میتواند منجر به افزایش عزت نفس شود:
- در صورتی که اعتماد به نفس در زمینه ارزش فردی سنجیده شود.
برای مثال در صورتی که شما برقراری ارتباط با دیگران را توانمندی ارزشمندی بدانید، در این صورت افزایش اعتماد به نفس شما در برقراری ارتباط با دیگران سبب افزایش عزت نفس شما نیز می شود. - در صورتی که اعتماد به نفس با احساس ارزشمندی و شایستگی همراه شود، در این صورت شما از عزت نفس سالم و بالایی نیز برخوردار خواهید شد.
مسئله اینجاست که اگر شما به توانمندیهای خود باور داشته باشید اما احساس ارزشمندی نکنید، در این صورت توانایی ها و مهارت های خود را تنها در راه دفاع از ارزش های خودتان به کار خواهید گرفت. از این رو استفاده از توانمندیها در راه رشد و پیشرفت شما بلا استفاده باقی میماند.
به عبارت دیگر عزت نفس در تمام جنبه های ذهنی و واقعی زندگی وجود دارد. زیرا عزت نفس پایه احساسات قوی است که میتواند تعیین کننده تفکر منطقی، نوع احساسات و طرز رفتار شما باشد.
اعتماد به نفس چیست؟
اعتماد به نفس چیست ؟ اعتماد به نفس به این معنی است که به تواناییهای خود در حوزههای خاصی آگاهی داشته باشید و بدانید چه کارهایی را میتوانید به خوبی انجام دهید. در بیشتر مواقع نیز آگاهی از این موضوع باعث میشود تا برای بهبود مهارتها و تواناییهایتان برنامه داشته باشید.
بنابراین اعتماد به نفس، میزان آگاهی شما از توانمندیهای فردیتان است. به خاطر داشته باشید که اعتماد به نفس یک مساله کلی نیست و ممکن است شما در انجام کاری مثل آشپزی اعتماد به نفس کافی داشته باشید ولی اعتماد به نفس کافی برای خیاطی نداشته باشید.
آیا اعتماد به نفس یک ویژگی شخصیتی است؟
آبراهام مازلو از دو بعد متفاوت به اعتماد به نفس نگاه میکند. زمانی که اعتماد به نفس باعث میشود فرد کاری را انجام دهد و در آن به توانایی خود ایمان داشته باشد، میگوید اعتماد به نفس باعث «خود کارآمدی» فرد در آن مساله شده اما این که فردی بتواند یک یا چند کار را به خوبی انجام دهد، باعث نمیشود به طور کلی از اعتماد به نفس بالایی در شخصیت خود برخوردار باشد.
عزت نفس در حقیقت به معنای ارزیابی احساس ارزشمندی و تواناییهای فردی است که از تجربه های مثبت و سازنده زندگی نشات می گیرد. اگر شما عزت نفس بالایی داشته باشید خصوصیاتی مانند انعطاف پذیری، جسارت، توجه کردن به انتقادهای سازنده، دوست داشتن خود، دوری کردن از دستاویزهایی مانند مواد مخدر و الکل، دوری کردن از رفتارهای پر خطر، احترام گذاشتن به خود و دیگران را نیز در رفتار و باور خود نشان می دهید.
در مقابل اعتماد به نفس به معنی باور داشتن به توانایی های خودتان در یک مورد خاص است. که نتیجه آن انجام موفقیت آمیز یک کار یا عملکرد موفق در رویارویی با چالش خلصی است که در زندگی برایتان ایجاد میشود. اگر شما اعتماد به نفس بالایی داشته باشید خصوصیاتی مانند پذیرش و رویارویی مشتاقانه با چالش های زندگی، مسئولیت پذیری و پذیرش فرصت های جدید را در رفتار خود نشان می دهید.
پیشنهاد ویژه
دوره خودباوری و قدرت ، دورهای است که به شما آموزش میدهد اعتماد به نفس و عزت نفس چیست و شما با انجام چه تمرینات و با استفاده از چه راهکارهایی میتوانید این ویژگیهای ارزشمند را در خود افزایش دهید.
سرفصلهای دوره عبارتند از:
- چگونه به راحتی نه بگوییم؟
- چگونه از دیگران درخواست کنیم؟
- اگر در شرایط سخت قرار گرفتیم، باید چه کاری انجام دهیم؟
- ریشه خجالت چیست؟
- تفاوت اعتماد به نفس و عزت نفس در چیست؟
- افراد با عزت نفس چه نشانههایی دارند؟
- افراد دارای اعتماد به نفس چه نشانههایی دارند؟
- چگونه به اطرافیانمان ابراز محبت کنیم؟
- چگونه از دیگران حسنجویی کنیم؟
یادگیری این مسائل به شما کمک میکند تا اعتماد به نفس و عزت نفس را به شکل قابلتوجهی افزایش دهید.
کدامیک مهمتر هستند؟
شاید برای شما هم این سوال مطرح شده باشد که عزت نفس مهمتر است یا اعتماد به نفس؟ آیا هر کدام از آنها به تنهایی میتوانند ما را به اهدافمان برسانند و باعث موفقیت ما شوند؟ باید برای تقویت کدامیک از آنها بیشتر تلاش کنیم؟
در بحث تفاوت و فرق عزت نفس با اعتماد به نفس به این نکته مهم توجه داشته باشید که عزت نفس شخص باعث میشود تجربههایی نظیر ارزشمندی، انعطافپذیری، اعتماد و احترام به خود را داشته باشید. اما اعتماد به نفس در واقع احساس توانمندی از انجام کارهای مختلف است. پس تا زمانیکه عزت نفس کافی نداشته باشیم، نمیتوانیم تغییر مثبتی در زندگی خود ایجاد کنییم و در نتیجه نمیتوانیم به موفقیت برسیم.
البته منظور ما این نیست که تنها باید به عزت نفس توجه کنیم و از اعتماد به نفس غافل شویم. این دو ویژگی ضروری تنها در کنار هم هستند که معنا پیدا میکنند و ما را به خواستهها و اهدافمان میرسانند. در ادامه فرق اعتماد به نفس و عزت نفس را بیان میکنیم تا بهتر بتوانید به پاسخ این سوال مهم برسید و خودتان نتیجهگیری کنید.
به تیم ما اعتمادکنید.
