تفاوت اختلال دو قطبی نوع ۱ و ۲ چیست؟

شناخت تفاوت اختلال دو قطبی نوع ۱ و ۲ می تواند برای مبتلایان و حتی اطرافیان آنها در نحوه برخورد با این بیماران موثر باشد. این در حالی است که بیشتر افراد هر از گاهی دچار فراز و نشیب های احساسی می شوند. اما در بیماری روانپزشکی به نام ختلال دو قطبی، احساسات فرد ممکن است  به سطوح غیر طبیعی بالا یا پایین تر از حد نرمال برسد.

بعضی اوقات ممکن است احساس هیجان یا انرژی زیادی داشته باشید. در مواقعی دیگر، ممکن است  حالت یک افسردگی عمیق را تجربه کنید. تجربه برخی از این قله ها و دره های احساسی می توانند هفته ها یا ماه ها دوام داشته باشند.

چهار نوع اساسی اختلال دو قطبی وجود دارد:

• اختلال دو قطبی نوع ۱
• اختلال دو قطبی نوع ۲
• اختلال سیکلوتیمیا
• سایر اختلالات دو قطبی مشخص نشده

اختلالات دو قطبی ۱ و ۲ بیشتر از انواع دیگر اختلال دو قطبی شیوع دارند

فرق بین اختلال دوقطبی نوع ۱ و ۲

انواع اختلالات دو قطبی با دوره هایی از خلق و خوی شدید مشخص می شود. بالاترین خلق به عنوان فاز مانیا یا شیدایی و پایین ترین خلق آن به عنوان خلق افسرده شناخته می شوند.

ک فرد با دو قطبی ۱ ممکن است یک دوره افسردگی اساسی را تجربه کند یا نکند، در حالی که یک فرد با دو قطبی یک دوره افسردگی اساسی را حتما تجربه خواهد کرد.

اختلال دو قطبی ۱ چیست؟

 شما باید حداقل یک دوره شیدایی داشته باشید تا با اختلال دو قطبی تشخیص داده شوید. فرد مبتلا به اختلال دو قطبی ۱ ممکن است یک دوره افسردگی اساسی داشته باشد یا نداشته باشد. علائم یک دوره شیدایی ممکن است آنقدر شدید باشد که شما نیاز به بستری شدن در بیمارستان داشته باشید.

اختلالات خلقی معمولاً با علائم زیر مشخص می شوند:

• انرژی زیاد
• بی قراری
• نبود تمرکز
• خواب ضعیف
• رفتارهای پرخطر
• احساس سرخوشی (خوشحالی شدید)

علائم یک دوره شیدایی آنقدر واضح و سرزده است که احتمال دارد به اشتباه تشخیص داده شود.

اختلال دو قطبی ۲ چیست؟

اختلال دو قطبی ۲ شامل یک دوره افسردگی اساسی است که حداقل دو هفته طول می کشد و حداقل فرد یک دوره هیپومانیک را تجربه می کند. دوره هیپومانیک، دوره ای است که شدت آن کمتر از یک دوره جنون کامل است. افراد مبتلا به دو قطبی معمولاً  نیاز به بستری شدن در بیمارستان ندارند.

همانطور که در بالا ذکر شد، اختلال دو قطبی ۱ باعث شیدایی می شود و ممکن است باعث افسردگی شود، در حالی که اختلال دو قطبی ۲ باعث هیپومانیا و افسردگی می شود.

شیدایی

فاز شیدایی یک احساس از بزرگمنشی، انرژی بالا، یا جنون است. گاهی شیدایی آنقدر شدید است که می تواند در فعالیت های روزمره فرد تداخل ایجاد کند. هدایت شخص در یک دوره شیدایی به سمت یک حالت آرامتر و منطقی تر دشوار است.

افرادی که در مرحله شیدایی اختلا ل دوقطبی هستند می توانند تصمیمات بسیار غیر منطقی بگیرند، مانند هزینه های زیادی که نمی توانند از پس آنها برآیند. آنها همچنین ممکن است رفتارهای پرخطر مانند بی احتیاطی های جنسی علی رغم اینکه در یک رابطه متعهد هستند را انجام دهند.

هایپومانیا

یک دوره هیپومانیک دوره ای از شیدایی است که شدت آن کمتر از یک دوره جنون کامل است. اگرچه شدت آن کمتر از یک دوره جنون است، اما یک مرحله هیپومانیک هنوز هم یک رویداد است که در آن رفتار شما با حالت طبیعی شما متفاوت است. این اختلافات به حدی شدید خواهد بود که ممکن است اطرافیان  متوجه رفتارهای شما شوند.

به طور کلی، یک دوره هیپومانیک اگر تحت تأثیر مواد مخدر یا الکل باشد، هیپومانیا محسوب نمی شود.

افسردگی

علائم افسردگی در مبتلایان به اختلال دو قطبی شبیه به علائم افسردگی بالینی است. آنها ممکن است شامل دوره های طولانی غم و ناامیدی باشند. سایر علائم افسردگی، عبارتند از:

• خستگی
• تحریک پذیری
• مشکل در تمرکز
• فکر خودکشی
• تغییر در عادات خوابیدن
• تغییر در عادات غذایی
• چه عواملی باعث اختلال دو قطبی می شود؟

دانشمندان نمی دانند چه چیزی باعث اختلال دو قطبی می شود. ویژگی های جسمی غیر طبیعی مغز یا عدم تعادل در برخی مواد شیمیایی مغز ممکن است از دلایل اصلی بروز این اختلال باشد.

مانند بسیاری از بیماری های دیگر، اختلال دو قطبی در خانواده ها تا حدودی جنبه ارثی دارد. اگر پدر یا مادر یا خواهر یا برادر شما مبتلا به اختلال دو قطبی است، خطر ابتلا شما به آن بیشتر است.

محققان همچنین بر این باورند که استرس شدید سومصرف موادمخدر یا الکل یا تجارب به شدت ناراحت کننده ممکن است باعث اختلال دو قطبی شود. این تجربیات می تواند شامل سواستفاده در دوران کودکی یا مرگ یکی از عزیزان باشد.

چگونه اختلال دو قطبی تشخیص داده می شود؟

یک روانپزشک یا سایر متخصصان بهداشت روان به طور معمول اختلال دو قطبی را تشخیص می دهند. این تشخیص شامل بررسی سابقه پزشکی شما و علائم مربوط به شیدایی و افسردگی است. یک متخصص آموزش دیده می داند چه سوالاتی را بپرسد.

همراه داشتن همسر یا دوست صمیمی در هنگام مراجعه به پزشک می تواند بسیار مفید باشد. آنها ممکن است بتوانند به سوالات مربوط به رفتار شما پاسخ دهند که ممکن است نتوانید به راحتی یا به طور دقیق به آنها پاسخ دهید.

اگر علائمی دارید که به نظر می رسد دو قطبی ۱ یا دو قطبی است، همیشه می توانید درمان را با مراجعه به پزشک خود شروع کنید. اگر علائم شما به اندازه کافی جدی باشد، پزشک ممکن است شما را به یک  روان پزشک معرفی کند .

آزمایش خون نیز ممکن است بخشی از فرایند تشخیص باشد. هیچ نشانه ای برای اختلال دو قطبی در خون وجود ندارد، اما آزمایش خون و معاینه فیزیکی کلی می تواند در رد و یا تایید موارد مشابه موثر باشد.

چگونه اختلال دو قطبی درمان می شود؟

پزشکان اختلال دو قطبی را با ترکیبی از دارو درمانیوروان درمانی درمان می کنند. دارو های تثبیت کننده های خلقی اغلب اولین داروهایی هستند که در درمان این اختلال استفاده می شوند. احتمال دارد که این دارو ها را برای مدت طولانی مصرف کنید.

سالهاست که لیتیوم به عنوان پایدارکننده خلق و خو استفاده می شود. البته مصرف آن، چندین عوارض جانبی بالقوه دارد. این موارد شامل عملکرد کم تیروئید، درد مفاصل و سو هاضمه است. همچنین برای کنترل سطح درمانی دارو و همچنین عملکرد کلیه به آزمایش خون نیاز دارد. برای درمان حملات جنون می توان از داروهای ضد روانپریشی استفاده کرد.

پزشک ممکن است شما را با دوز کم هر کدام از داروهایی که تصمیم به استفاده از آن دارید، شروع کند تا بررسی کند که بدن شما به دارو ها چگونه پاسخ می دهد. ممکن است به دوز قوی تری از آنچه در ابتدا تجویز می کنند، نیاز داشته باشید. همچنین احتمال دارد برای کنترل علائم خود به ترکیبی از داروها یا حتی داروهای مختلف نیاز داشته باشید.

همه داروها  عوارض جانبی بالقوه و تداخل با سایر داروها را دارند. اگر باردار هستید یا داروهای دیگری مصرف می کنید، حتماً قبل از مصرف هر داروی جدید به پزشک خود اطلاع دهید.

نوشتن خاطرات و یادداشت های روزانه می تواند به ویژه بخشی مفید در درمان شما باشد. پیگیری و ثبت وضعیت روحیات شما، الگوی خواب و غذا خوردن و وقایع مهم زندگی می تواند به شما و پزشک در بررسی نتایج درمان موثر باشد.

اگر علائم شما بهبود نیافت یا بدتر نشد، پزشک ممکن است تغییر در داروهای شما یا نوع دیگری از روان درمانی را تجویز کند.

پیش آگهی اختلال دو قطبی چیست؟

اختلال دو قطبی، قابل درمان نیست. اما با درمان مناسب و حمایت خانواده و دوستان، می توانید علائم خود را کنترل کرده و کیفیت زندگی خود را حفظ کنید.

بهتر است که دستورالعمل های پزشک خود را در مورد داروها و سایر انتخاب های سبک زندگی دنبال کنید، از جمله:

• خواب کافی
• ورزش منظم
• ترک مصرف الکل
• کنترل استرس
• ترک استفاده مواد مخدر
• رعایت رژیم غذایی مناسب

گنجاندن دوستان و اعضای خانواده در مراقبت از شما می تواند به خصوص مفید باشد.

همچنین یادگیری هرچه بیشتر در مورد اختلال دو قطبی مفید است. هرچه اطلاعات بیشتری درباره این شرایط داشته باشید، می توانید بر روی احساس خود کنترل بیشتری داشته باشید و خودتان را با زندگی بهتر تطبیق دهید.

گروه های پشتیبانی بیماران اختلال دو قطبی

گروه های پشتیبانی چه به صورت آنلاین و چه به صورت حضوری می توانند برای افراد مبتلا به اختلال دو قطبی مفید باشند. آنها همچنین می توانند برای دوستان و اقوام شما مفید باشند. یادگیری درمورد مبارزات و پیروزی های دیگران ممکن است به شما کمک کند تا از پس چالش هایی برآیید. اگر مبتلا به دو قطبی ۱ یا ۲ دو قطبی شده اید، همیشه  به یاد داشته باشید که این شرایطی است که می توانید مدیریت کنید.

انواع اختلال دوقطبی چیست؟

بعد از آن با هم به مرور این نکته پرداختیم که اختلال دوقطبی چیست، می توانیم به بررسی انواع آن بپردازیم. اختلال دوقطبی انواع مختلفی دارد که به شرح زیر دسته بندی می شوند:
اختلال دوقطبی نوع اول : این اختلال شامل دوره شیدایی (مانیا) است که حداقل 7 روز به طول می انجامد و یا علائم تکرارشونده شیدایی به قدری شدید باشد که فرد نیاز به بستری شدن در بیمارستان داشته باشد. در این نوع اختلال ممکن است فرد قبل از دوره شیدایی دوره افسردگی را نیز تجربه کرده باشد. در برخی موارد شدت شیدایی موجب از هم گسیختگی روانی فرد می شود.
اختلال دوقطبی نوع دوم : در این نوع اختلال فرد حداقل یک دوره افسردگی و یک دوره نیمه- شیدایی (هایپومانیا) را تجربه می کند. 
اختلال دوقطبی دوره ای یا سیکلوتیمیا : علائم این نوع از اختلال دو قطبی، شامل بروز دوره ای علائم افسردگی و نیمه شیدایی است. این علائم کوتاه مدت تر و ضعیف از اختلال دوقطبی نوع اول و یا اختلال دوقطبی نوع دوم هستند. 
انواع دیگر : انواع دیگری از اختلال دوقطبی شامل “اختلال دوقطبی نوع اول و دوم به صورت همزمان”، ” اختلال دوقطبی نوع اول و دوم با دوره های سریع” ، ” اختلال دوقطبی نوع اول و دوم با الگوهای تکرار شونده فصلی” و یا برخی از اختلالات ناشی از مصرف مشروبات الکی و یا مواد مخدر باشد.

علائم و نشانه های اختلال دوقطبی شخصیتی چیست؟

بررسی علائم و نشانه های اختلال دوقطبی کمک می کند تا بهتر متوجه شویم که اختلال دوقطبی چیست. نوع بروز علائم و شدت آن از فردی به فردی دیگر متفاوت است. افراد مبتلا به اختلال دوقطبی،  ممکن است دوره های آشکار شیدایی یا افسردگی را تجربه کنند. از طرف دیگر ممکن است این اختلال درآنها بدون علائم واضحی مدت های طولانی، حتی سالها به طول بیانجامد. هم چنین این احتمال وجود دارد که فردی همزمان هر دو نوع علائم آن را به صورت کوتاه مدت و یا بلند مدت کنار هم تجربه کند.
همان طور که گفتیم دوقطبی شیدایی-افسردگی از دو قسمت تشکیل شده است : دوران شیدایی و دوران افسردگی. در ادامه به بررسی بیشتر این دو می پردازیم:

اختلال دوقطبی شیدایی یا نیمه شیدایی 

برای تشخیص دوقطبی شیدایی، فرد باید حداقل یک دوره شیدایی یا نیمه شیدایی را تجربه کرده باشد. نیمه شیدایی نوع خفیف تری از شیدایی است که موجب از هم گسیختگی روانی فرد نمی شود و افراد مبتلا به آن می توانند عملکرد نسبتا خوبی در موقعیت های اجتماعی یا محل کار خود داشته باشند. در حالیکه برخی از افراد مبتلا به دوقطبی شیدایی در طول زندگی خود بارها این دوره را تجربه می کنند، برخی دیگر ممکن است تنها یک بار دچار آن شوند. دوره های شیدایی شدید معمولا پس از یک دوره افسردگی شدید رخ می دهند. در این صورت کنترل علائم  فرد سخت تر است. وقتی دوره دوقطبی شیدایی عود می کند، فرد به سرعت تحریک می شود و رفتارهای غیرقابل پیش بینی از خود نشان می دهد که از عواقب آن آگاهی ندارند. خودکشی در شخصی که دچار علائم دوقطبی شیدایی است به عنوان یک خطر همیشگی تلقی می شود.  آگاهی از علائم  دوقطبی شیدایی کمک می کند تا شخص راحت تر بتواند علائم خود را مدیریت کند.

 

خی از علائم افراد دارای دوقطبی شیدایی به شرح زیر است:

• احساس خوشحالی و هیجان شدیدی دارند حتی زمانیکه که اوضاع به خوبی پیش نمی رود.
• سرشار از ایده های هیجان انگیز و جدید هستند.
• سریع از ایده ای به ایده دیگر تغییر موضع می دهند.
• صداهایی که افراد دیگر قادر به شنیدن آن نیستند را می شنوند.
• سریع تر از حالت معمول نسبت به موضوعات تحریک می شوند و واکنش نشان می دهند.
• سریع صحبت می کنند و مدام از موضوعی به موضوع دیگر می پرند.
• سریع فکر می کنند.
• فکر می کنند که قادر به انجام هر کاری هستند.
• احساس عجیب بودن می کنند.
• به راحتی پریشان می شوند و تمرکز کردن برای آن ها سخت است.
• واقعا قادر نیستند و یا احساس می کنند که نمی توانند بخوابند.
• تصوری فراتر از واقعیت در مورد خود و عملکرد خود دارند.
• تصمیم های ناگهانی می گیرند که می تواند عواقب سنگینی داشته باشد. (برای مثال : قمار کردن، روابط جنسی نامتعارف، تجارت های غیر معقول و ..)

علائم دو قطبی نیمه شیدایی نیز مانند دوقطبی شیدایی است، با این تفاوت که شدت آن به صورت خفیف تری بروز می کند. این دو اختلال روش های درمانی یکسانی نیز دارند.

دوره افسردگی

دوره های افسردگی در افراد دارای اختلال دوقطبی شخصیتی، اغلب به حدی قوی است که ممکن است حتی شخص نتواند از تخت خواب خود خارج شود. در حالیکه برخی از افراد دچار کم خوابی می شوند و نمی توانند بخوابند، برخی دیگر ممکن است تمام مدت خواب باشند. هنگامی که فرد دارای اختلال دوقطبی شخصیتی وارد دوره افسردگی خود می شود ممکن است حتی برای تصمیمات معمولی خود مانند صرف شام نیز مشکل داشته باشد. هم چنین افکار وسواس گونه ای در مورد عدم موفقیت و درماندگی خود داشته باشند و متاسفانه این افکار ممکن است فرد را به سمت خودکشی سوق دهد.

 اگر هر روز به مدت دو هفته علائم افسردگی در فرد مشاهده شود که عملکرد طبیعی او را دچار اختلال می کند، می توان تشخیص قطعی داد که دوره افسردگی دوقطبی شخصیتی فرد آغاز شده است. میان افسردگی همراه با اختلال دوقطبی شخصیتی و  افسردگی متداول تفاوت هایی در زمینه بروز علائم و حتی روش های درمان وجود دارد. برای مثال، تحقیقات نشان می دهد که حتی استفاده از داروهای ضد افسردگی متداول ممکن است موجب بدتر شدن علائم بیماری دوقطبی گردد. برخی از علائم افسردگی در اختلال دوقطبی شخصیتی به شرح زیر است:

• افراد احساس ناامیدی، غمگین بودن و پوچ بودن می کنند.
• از انجام دادن هیچ کاری لذت نمی برند.
• غالبا احساس خستگی می کنند و فکر می کنند انرژی انجام هیچ کاری را ندارند.
• از لحاظ جسمی و روحی کند می شوند.
• در میزان اشتها و وزن آن ها تغییراتی رخ می دهد.
• برنامه خواب آن ها تغییر می کند.
• در به یادآوردن اتفاقات دچار مشکل می شوند.
• احساس بی ارزشی و گناهکار بودن می کنند.
• به مرگ و خودکشی فکر می کنند.
• درمان اختلال شخصیتی دو قطبی

پیش تر در این باره صحبت کردیم که بدانیم اختلال دوقطبی چیست و علائم دوقطبی شیدایی و افسردگی را با هم مرور کردیم. در این بخش به صورت کلی به بررسی روش های درمان اختلال شخصیتی دو قطبی می پردازیم:
روان درمانی : استفاده از متخصصان حوزه روان درمانی به شیوه درمان شناختی درمانی و یا طرح واره های درمانی کمک موثری به درمان اختلال شخصیتی دو قطبی به حساب می آید. کلینیک افق سلامت با دارا بودن متخصصان این حوزه آماده ارائه خدمات مشاوره درمان اختلال شخصیتی دو قطبی به شما عزیزان می باشد. برای دریافت هرگونه اطلاعات در این زمینه می توانید با ما تماس بگیرید.
دارودرمانی : داروهای تثبت کننده خلقی، ضد پریشانی و برخی از انواع داروهای ضد افسردگی برای درمان اختلال شخصیتی دو قطبی به کار می روند.
تکینک های خود درمانگری : تکنیک های کنترل علائم بیماری مانند آموزش صحیح و شناخت علائم اولیه موجب سهولت درمان اختلال شخصیتی دو قطبی می شود.
رویکردهای مکمل سلامتی : مراقبه کردن، ورزش های هوازی و دعا کردن می توانند روش های پشتیبانی درمان اختلال شخصیتی دو قطبی باشند.

اختلال دوقطبی در کودکان چیست و علائم آن کدام است؟

تشخیص اختلال دوقطبی در کودکان حقیقتا امری دشوار و بحث برانگیز است. زیرا علائم اختلال دوقطبی در کودکان نسبت به اختلال دوقطبی شخصیتی در بزرگسالان متفاوت است و ممکن است استاندارهای لازم برای تشخیص اختلال دوقطبی شخصیتی را نداشته باشند. هم چنین بسیاری از علائم اختلال دوقطبی در کودکان با علائم سایر اختلالات خلقی کودکان مانند بیش فعالی هم پوشانی دارد. پیشرفت های اخیر علم روانشناسی موجب شده است تا تشخیص علائم اختلال دوقطبی در کودکان ساده تر باشد، هرچند این کار ممکن است هفته ها و یا ماه ها به طول بیانجامد. ممکن کودک شما به مراقبت های ویژه یک روان درمانگر متخصص اختلال دوقطبی در کودکان نیاز داشته باشد. 
 

درست مانند اختلال دوقطبی شخصیتی در بزرگسالان، اختلال دوقطبی در کودکان نیز با طی کردن دوره های شادی و غم همراه است. در حالیکه تمامی کودکان در طول مرحله رشد خود تغییرات خلق و خو را تجربه می کنند در اختلال دوقطبی در کودکان این تغییرات بسیار شدید است. با درمان مناسب، علائم اختلال دوقطبی در کودکان کاملا کنترل می شود. البته این کار نیاز به تلاش درمانگر، کودک و والدین او دارد.
برخی اوقات علائم اختلال دوقطبی در کودکان تغییر می کند. در این صورت روش های درمانی نیز باید تغییر کنند. برای مثال شاید نیاز باشد تا کودک شما داروهای دیگری مصرف کند  و یا روش های درمانی دیگری اضافه شوند.

نقش والدین در اختلال دوقطبی در کودکان چیست؟

نقش والدین در اختلال دوقطبی در کودکان موثرتر از روش های روان درمانی و دارو درمانی است. والدین ابتدا باید بدانند اختلال دوقطبی چیست و علائم دوقطبی شیدایی را بشناسند. تشخیص به موقع، نقش بسیار موثری در درمان اختلال دوقطبی در کودکان دارد. برای مثال، والدین می توانند یک نمودار از تغییرات روزمره خلق و خو کودک خود تهیه کنند و آن را به درمانگر ارائه دهند تا درمانگر راحت تر بتواند این اختلال را تشخیص دهد و روش های درمانی مناسبی برای کودک برنامه ریزی کند. در صورتی که احساس می کنید تغییرات خلق و خویی کودک شما غیر عادی است می تواند برای دریافت مشاوره اختلال دوقطبی در کودکان به مرکز مشاوره کودک و نوجوان افق سلامت مراجعه نمایید.
 

اگر فرزند شما دارای اختلال دوقطبی است، انجام موارد زیر را به شما توصیه می شود:

• صبور باشید.
• کودک خود را تشویق کنید تا درباره احساساتش با شما صحبت کند و شما هم با دقت به آن ها گوش دهید.
• در مورد دوره های تغییرات خلق و خوی کودکان آگاهی داشته باشید.
• با ایجاد فضاهای سرگرم کننده مانند بازی کردن به بالا بردن روحیه کودک خود کمک کنید.
• کودک خود را متوجه کنید که درمان می تواند کمک کند تا او زندگی شادتر و بهتری داشته باشد.
• اختلال دوقطبی درمان دارد؟

 

 

چه کسانی به اختلال دو قطبی مبتلا می‌شوند؟

اختلال دو قطبی تقریبا رایج است و از هر ۱۰۰ نفر، یک نفر در برهه‌ای از زندگی‌اش به این اختلال مبتلا می‌شود.

اگرچه اختلال دو قطبی می‌تواند در هر سنی اتفاق بیفتد؛ اما معمولا در سنین ۱۴ تا ۱۹ سالگی دیده می‌شود و به ندرت پس از ۴۰ سالگی بروز می‌کند.

زنان و مردان به یک اندازه در معرض ابتلا به این اختلال هستند.

هم‌چنین الگوی تغییرات خلقی در اختلال دو قطبی برای همه‌ی افراد یکسان نیست. برخی از بیماران تنها یک یا دو دوره دوقطبی را در طول زندگی خود تجربه می‌کنند و در میان این دوره‌ها، زندگی طبیعی دارند درحالی که برخی بیماران دوره‌های متعددی را می‌گذرانند.

چگونه به شخصیت مبتلا به اختلال دو قطبی کمک کنیم؟

اگر در اطراف ما یا از یکی از عزیزان نزدیک‌مان اختلال دو قطبی داشت، چگونه با او رفتار کنیم تا رو به بهبودی برود؟

گاهی به صحبت‌های او فقط گوش کنید

شاید دوست داشته باشید به دیگران بگویید چطور مشکل‌شان را حل کنند، اما گاهی فقط باید شنونده باشید. گاهی عزیزان‌تان فقط می‌خواهند به حرف‌هایشان گوش کنید و نیازی به نظر شما ندارند.

در عوض به آن‌ها بگویید که همیشه هستید و هر وقت بخواهند می‌توانند با شما صحبت کنند. شاید همیشه تمایلی به حرف زدن نداشته باشند، اما بودن شما، آن‌ها را دل گرم می‌کند.

به درمان تشویقش کنید

یادتان باشد که، بیماران دو قطبی می‌توانند زندگی موفق و کاملی داشته باشند. به عزیزتان بگویید که این اختلال مشکل بزرگی نیست و می‌تواند جلوی آن بایستد. دائماً بیمار مبتلا به بیماری دوقطبی را به پیگیری برای درمان تشویق کنید. او را مجاب به ادامه‌ی روند درمان خود و مراجعه به روانشناس و روانپزشک کنید.

با شخص مبتلا به اختلال دو قطبی وقت بگذرانید

پیشنهاد می‌کنیم با هم به سینما و کافه بروید و در پارک قدم بزنید. ارتباط اجتماعی، مخصوصا در شرایطی که عزیزتان افسرده باشد، اهمیت بسیار زیادی دارد. ممکن است او خودش را منزوی کند و مشکلش شدیدتر شود.

حتی اگر دعوت شما را رد می‌کند، باز هم تلاش کنید. با این کار متوجه می‌شود که برایتان مهم است. احتمالا کم کم به تلاش‌تان واکنش مثبت نشان می‌دهد و از شما تشکر می‌کند.

در درمان اختلال دو قطبی او شریک شوید

اجازه ندهید عزیزتان به تنهایی فرایند درمان را طی کند. حمایت شما به موفقیت درمان او کمک می‌کند. به هر شکلی که دوست دارد با او همراهی کنید. می‌توانید در کار های زیر همراهش باشید:

– پیدا کردن روان‌پزشک و روان‌شناس خوب

– وقت گرفتن و مراجعه به روان‌درمان

دنبال کردن برنامه‌ی درمان

هم‌چنین او را به مصرف داروهایش تشویق کنید. ممکن است با بهتر شدن و یا به دلیل عوارض جانبی، مصرف دارو را قطع کند. اگر دارو او را اذیت می‌کرد، از روان‌پزشک بخواهید داروی دیگری را جایگزین کند.

آرامش خودتان را حفظ کنید

ممکن است عزیز شما در طول دوره‌ی شیدایی، عجیب و وقیحانه رفتار کند و یا در طول افسردگی، حساس و بد اخلاق شود. یادتان باشد که در این زمان‌ها او واقعا خودش نیست و نشانه‌های بیماری باعث بروز رفتارهای نامناسب می‌شوند. پس آرامش خود را حفظ کنید و به این رفتارها واکنش نشان ندهید.

به او برنامه منظم بدهید

یک برنامه‌ی منظم می‌تواند به ثبات خلقی عزیزتان کمک کند. استراحت بسیار مهم است، زیرا مختل شدن خواب می‌تواند آغازگر نشانه‌ها باشد. برای همین، او را به خوابیدن و بیدار شدن در ساعات مشخص تشویق کنید.

به کاهش استرس او کمک کنید

عوامل استرس‌زایی مانند از دست دادن شغل، می‌تواند آغازگر نوسانات خلقی باشند. شما نمی‌توانید عزیزتان را از تمام اتفاقات پراسترس دور کنید اما می‌توانید برای مقابله با استرس و اضطراب ناشی از این اتفاقات، به او کمک کنید.

مثلا او را به ورزش کردن تشویق کنید، با هم به کلاس یوگا بروید. این کار به هر دوی شما برای مقابله با چالش‌های اختلال دو قطبی کمک می‌کند.

انجام کارهای روزمره به او کمک کنید

حتی کارهای ساده و روزمره هم برای یک فرد مبتلا به اختلال دو قطبی سخت به نظر می‌رسد. از او بپرسید که چطور می‌توانید به او کمک کنید. اگر برای خودتان غذا می‌پزید، برای او هم غذا بپزید و به خانه‌اش ببرید.

از خودتان نیز مراقبت کنید

حضور یک فرد دو قطبی در زندگی‌تان می‌تواند بسیار سخت باشد. ممکن است شما به عنوان مراقب، افسرده یا بیمار شوید. اگر به نیازهای خودتان توجه نکنید، خسته خواهید شد. سعی کنید برای خودتان نیز زمان مشخصی را در نظر بگیرید. نقاشی بکشید، به موسیقی گوش دهید، یا کاری که دوست دارید را انجام دهید. با دوستان خود تفریح کنید و احساس گناه نکنید. اگر حالتان خوب نباشد، نمی‌توانید از عزیزتان مراقبت کنید.

درمان بیماری دو قطبی

تاکید درمان بیماری دو قطبی ، بر دارو درمانی است. تغییرات شیمیایی که در مغز این بیماران در زمان عود بیماری رخ می‌دهد، با مصرف دارو منظم شده و با مواد شیمیایی، تعادل مغز باز می‌گردد و علائم بیماری از بین می‌روند و اختلال تحت کنترل در می‌آید.

همان‌طور که از اسم بیماری بر می‌آید، این بیماری دارای دو قطب یا دو فاز کاملا متفاوت بوده و از این رو درمان آن نیز در فازهای مختلف تاحدودی متفاوت است.

هدف از درمان در هریک از فازهای افسردگی و شیدایی، این است که بیمار مجددا به حالت سلامت روانی خود بازگردد.

درمان اختلال دو قطبی با داروهای تنظیم کننده خلق

منظور از داروهای تنظیم کننده خلق، داروهایی است که در هر یک از دوفاز بیماری باید تجویز شوند. این داروها بیمار را به خط سلامت روانی می‌رساند و بر هر دو فاز افسردگی و شیدایی موثر است. داروهایی که به این منظور تجویز می‌شوند در درجه اول عبارتند از:

– لیتیوم

– والپروات سدیم

– کاربامازپین

درمان فاز شیدایی

در فاز شیدایی یا مانیا، علاوه بر مصرف داروهای تنظیم کننده خلق، باید داروهایی تجویز کرد که بیمار را به طرف خط سلامت نزدیک کند. در این مرحله شایع‌ترین داروهای مورد استفاده عبارتند از:

– رسپیریدون

– اولانزاپین

– هالوپریدول، پرفنازین، تری فلوپرارین

درمان فاز افسردگی

در این فاز از داروهای تنظیم کننده خلق، تحت عنوان داروهای ضد افسردگی استفاده می‌گردد، تا بیمار را به سمت خط سلامت روانی سوق دهد. شایع‌ترین داروهای مورد استفاده در این مرحله عبارتند از:

– فلاکستین

– سیتالوپرام

– سرترالین

– بوپروپیون

– افکسور

– ایمی پرامین

– آمی تریپتیلین

– تری میپرامین

روان درمانی اختلال دو قطبی

از درمان‌های غیر دارویی برای رفع اختلالات دو قطبی نیز می‌توان به درمان شناختی- رفتاری، روان درمانی بین فردی و خانواده درمانی اشاره کرد. با این حال روش‌های دیگر مانند رفتار درمانی و درمان مبتنی بر روان‌کاوی نیز می‌تواند موثر واقع شود. توجه داشته باشید که هدف در تمامی روش‌ها یکسان است و بسته به شرایط فرد و موقعیتی که در آن قرار دارد، بهترین شیوه درمان برای فرد مبتلا در نظر گرفته می‌شود. هم‌چنین با مشاوره روان‌شناسی امکان تشخیص به موقع دوقطبی و درمان آن امکان پذیر است.

س از سپری شدن فاز شیدایی یا افسردگی، نیاز به مصرف داروهای ضد افسردگی یا ضدشیدایی نیست و به احتمال زیاد مصرف تنظیم کننده‌های خلق کافی است.

مصرف داروهای تنظیم کننده خلق، پس از رفع فاز شیدایی و افسردگی باید ادامه یابد.

به منظور جلوگیری از عود مجدد بیماری (چه فاز شیدایی و چه فاز افسردگی) ممکن است پزشک معالج بیمار، صلاح بداند که تا چند سال، روند درمان ادامه یابد.

یکی از شایع‌ترین اشتباهات بیماران این است که به محض بر طرف شدن فاز شیدایی و افسردگی، مصرف دارو را قطع می‌کنند.

هر چند که مصرف دارو به مدت طولانی دشوار است ولی استمرار درمان باعث جلوگیری از عود بیماری می‌گردد.

در هر صورت، برای تنظیم مقدار دارو حتما با نظر پزشک معالج، مشورت نمایید.

نتیجه گیری

حواس‌تان به شروع نشانه‌های دوره اختلال دو قطبی باشد. گاهی تشخیص نزدیک شدن به دوره‌ی بیماری برای عزیزتان سخت است. شاید فرد مبتلا بگوید حالش خوب است اما شما باید مراقب نشانه‌های اختلال باشید و به او کمک کنید.